Sâu đục thân sầu riêng là một trong những đối tượng gây hại nghiêm trọng trên cây sầu riêng. Đặc biệt ở các vườn già cỗi hoặc mới trong giai đoạn kiến thiết. Loại sâu này hoạt động âm thầm bên trong thân và cành. Khiến cây mất dinh dưỡng, suy yếu rồi dần chết nếu không được xử lý kịp thời. Bài viết dưới đây sẽ giúp bà con hiểu rõ về đặc điểm, dấu hiệu nhận biết, tác hại và các giải pháp phòng trừ sâu đục thân sầu riêng hiệu quả.
1. Sâu đục thân sầu riêng là gì?
Sâu đục thân sầu riêng thực chất là ấu trùng của một số loại côn trùng thuộc họ Cerambycidae hoặc Buprestidae. Trong đó phổ biến là bọ xén tóc và các loài mọt đục thân. Chúng không gây hại khi còn ở dạng bướm trưởng thành. Nhưng ngay sau khi trứng nở, sâu non sẽ chui vào thân và cành cây để đục phá mô gỗ, gây hại sâu bên trong.
Quá trình đục thân thường kéo dài từ vài tuần đến vài tháng. Phụ thuộc vào điều kiện thời tiết, độ ẩm và nguồn thức ăn. Trong thời gian này, sâu chiếm lấy dinh dưỡng từ thân cây. Khiến mạch dẫn nước và khoáng chất bị gián đoạn, ảnh hưởng trực tiếp đến sinh trưởng và năng suất của cây.
2. Tác hại của sâu đục thân sầu riêng
Sâu đục thân gây ra nhiều tổn thất nặng nề cho vườn sầu riêng nếu không được kiểm soát tốt:
2.1. Sâu đục thân sầu riêng làm suy yếu cây trồng
Sâu đục thân ăn các mô gỗ bên trong thân và cành, làm giảm khả năng vận chuyển nước và chất dinh dưỡng từ rễ lên ngọn cây. Điều này khiến cây bị chậm phát triển, lá héo, cành khô và dễ gãy trong điều kiện thời tiết bất lợi.
2.2. Giảm năng suất và chất lượng trái bởi sâu đục thân sầu riêng
Khi cây bị tổn thương lâu dài, quá trình ra hoa, đậu trái và nuôi quả bị ảnh hưởng. Năng suất giảm rõ rệt, trái non bị còi cọc hoặc rụng sớm. Nếu trái vẫn tồn tại, chất lượng thương phẩm cũng kém hơn so với cây khỏe.
2.3. Tạo điều kiện cho nấm và bệnh cơ hội
Những lỗ đục do sâu tạo ra trở thành cửa ngõ cho các loại nấm bệnh như Phytophthora xâm nhập, gây xì mủ, thối thân và bệnh nặng khác, làm tình trạng bệnh phức tạp hơn và khó kiểm soát.
3. Dấu hiệu nhận biết sâu đục thân sầu riêng
Việc phát hiện sớm sâu đục thân sầu riêng giúp bà con có thể xử lý kịp thời trước khi cây bị tổn thương nghiêm trọng. Dưới đây là những dấu hiệu thường gặp:
3.1. Mùn cưa và lỗ đục trên thân
- Mùn cưa màu nâu xuất hiện dưới gốc cây hoặc quanh thân nơi sâu đục ra. Mùn cưa còn ẩm là dấu hiệu cây mới bị tấn công, mùn cưa khô cho thấy sâu đã đục lâu.
- Lỗ đục nhỏ li ti trên thân cây kèm theo nhựa chảy ra là dấu hiệu sâu đang hoạt động trong thân.
3.2. Lá vàng héo, chậm phát triển
Khi sâu đã phá hoại sâu bên trong mạch gỗ, cây không vận chuyển đủ nước và chất dinh dưỡng, dẫn tới lá vàng, héo và cây chậm phát triển hơn so với bình thường.
3.3. Tiếng động lạ bên trong thân
Ở giai đoạn sâu non phát triển mạnh, bà con nếu áp tai vào thân cây vào sáng sớm hoặc tối có thể nghe được âm thanh nhẹ như “gặm gỗ” hoặc cạp cạp phát ra từ bên trong. Đây là dấu hiệu giúp nhận biết sâu khi chúng còn trong thời kỳ đầu gây hại.
3.4. Cành dễ gãy và chết nhánh
Các cành bị xâm hại nặng sẽ không đủ sức khỏe để chống chịu với gió hoặc mưa, dễ gãy và thể hiện các biểu hiện chết nhánh khi khối lượng mô gỗ bên trong bị phá hủy.
4. Nguyên nhân sâu đục thân sầu riêng xuất hiện
Hiểu rõ nguyên nhân giúp bà con chủ động phòng ngừa và giảm thiểu nguy cơ sâu đục thân hại sầu riêng:
4.1. Vườn trồng dày, thiếu thông thoáng
Vườn sầu riêng nếu trồng dày, không tỉa cành và thiếu ánh sáng sẽ tạo môi trường ẩm ướt, thuận lợi cho sâu và các côn trùng gây hại trú ngụ và sinh sản.
4.2. Vết thương trên cây không được xử lý
Những vết cắt, vết thương hở trên thân hoặc cành do tỉa cành, gãy đổ không được xử lý vệ sinh là điểm mà bọ xén tóc thường chọn để đẻ trứng, từ đó ấu trùng dễ dàng xâm nhập vào gỗ.
4.3. Thiếu biện pháp phòng ngừa định kỳ
Bà con không thường xuyên kiểm tra vườn, vệ sinh môi trường, đặt bẫy thu hút côn trùng trưởng thành hay xử lý từ giai đoạn đầu là điều kiện để sâu phát triển mạnh và gây hại diện rộng.
5. Biện pháp phòng trừ sâu đục thân sầu riêng hiệu quả
Để bảo vệ vườn sầu riêng trước nguy cơ bị sâu đục thân gây hại, bà con nên áp dụng đồng bộ các biện pháp sau:
5.1. Biện pháp canh tác – quản lý vườn
- Tỉa cành tạo thông thoáng: Giảm độ ẩm trong khu vực tán cây bằng cách cắt bỏ cành lá rậm rạp.
- Dọn vệ sinh vườn: Loại bỏ cành gãy, lá rụng và các mảnh gỗ thừa để giảm nơi trú ẩn cho sâu bệnh.
- Bón phân hữu cơ: Sử dụng phân bò, phân chuồng mục giúp cải thiện độ phì nhiêu đất và tăng sức đề kháng tự nhiên cho cây.
5.2. Biện pháp sinh học
- Sử dụng nấm ký sinh: Một số chủng nấm xanh hoặc nấm trắng có khả năng ký sinh và tiêu diệt trứng hoặc ấu trùng sâu đục thân khi được áp dụng quanh gốc và tán cây.
- Bẫy pheromone thu hút côn trùng trưởng thành: Giúp giảm mật số bọ xén tóc trước khi chúng đẻ trứng.
5.3. Biện pháp hóa học
- Khi sâu phát sinh nặng, bà con tìm đến biện pháp hóa học như tiêm thuốc vào lỗ đục hoặc bôi thuốc quanh vết nứt, lỗ sâu đang hoạt động để tiêu diệt sâu non từ bên trong.
- Phun thuốc trừ sâu quanh thân và cành lớn cũng giúp tiêu diệt sâu non còn sót lại. Tuy nhiên, cần tuân thủ đúng hướng dẫn sử dụng và liều lượng để tránh gây hại môi trường và cây trồng.
6. Kết luận
Sâu đục thân sầu riêng là một bệnh hại nguy hiểm, âm thầm phá hoại từ bên trong thân cây. Và là nguyên nhân chính khiến cây bị suy kiệt, giảm năng suất hoặc chết. Nhận diện sớm các dấu hiệu như mùn cưa, lỗ đục, lá héo, tiếng gặm thân. Áp dụng kịp thời các biện pháp quản lý vườn, sinh học và hóa học phối hợp sẽ giúp bà con bảo vệ vườn sầu riêng tốt hơn.
Bà con nên thường xuyên kiểm tra vườn, đặc biệt vào mùa mưa – thời điểm sâu đục thân hoạt động mạnh để giảm thiểu nguy cơ thiệt hại cho mùa vụ.
Xem thêm các bài viết kỹ thuật cây trồng tại đây
BIO AGROSA FERTILIZERS – KIẾN TẠO TƯƠNG LAI
Hãy theo dõi Fanpage Bio Agrosa Fertilizers để cập nhật nhanh những thông tin hữu ích về nông nghiệp.
English
