Sầu riêng khô bông là hiện tượng bông hoa sầu riêng bị khô héo, teo đầu bông, không bung cánh hoặc khô đen hoàn toàn, xảy ra từ giai đoạn phân hóa mầm hoa cho đến khi hoa nở và thụ phấn. Khi bông bị khô, hoa không thể thụ phấn, dẫn đến rụng hoa hàng loạt, tỷ lệ đậu trái rất thấp, thậm chí mất trắng cả đợt hoa.
Đây là một trong những nguyên nhân gây thất thu nghiêm trọng cho người trồng sầu riêng, đặc biệt trong những năm thời tiết diễn biến thất thường, nắng nóng kéo dài xen lẫn mưa trái mùa. Nhiều nhà vườn thấy cây ra hoa rất nhiều nhưng đến lúc đậu trái lại không còn bao nhiêu, mà nguyên nhân chính là do sầu riêng khô bông.
I. Dấu hiệu nhận biết sầu riêng khô bông sớm
Việc nhận biết sớm giúp nhà vườn kịp thời điều chỉnh cách chăm sóc và hạn chế thiệt hại nhanh chóng. Một số dấu hiệu phổ biến gồm:
- Đầu bông chuyển sang màu nâu sẫm hoặc đen.
- Bông hoa nhỏ, khô, không căng mọng.
- Hoa không bung nở hoàn toàn, cánh hoa mỏng và giòn.
- Hoa rụng sớm trước thời điểm thụ phấn.
- Cuống bông teo lại, bông dễ rụng khi có gió nhẹ.
- Quan sát thấy bông khô dần từ đầu bông vào trong.
Khi thấy những dấu hiệu này xuất hiện trên diện rộng, gần như chắc chắn vườn sầu riêng đang gặp tình trạng khô bông.
II. Nguyên nhân gây ra hiện tượng sầu riêng khô bông
1. Thiếu nước hoặc quản lý nước không phù hợp
Nước là yếu tố cực kỳ quan trọng trong giai đoạn ra hoa. Nhiều nhà vườn vẫn giữ thói quen siết nước kéo dài hoặc tưới không ổn định sau khi cây đã phân hóa mầm hoa.
- Thiếu nước làm cây bị stress sinh lý.
- Hoa mất nước nhanh, không đủ độ ẩm để phát triển.
- Phấn hoa khô, giảm khả năng thụ phấn.
Ngược lại, tưới quá nhiều nước, đất bị úng cũng làm rễ yếu, khả năng hút dinh dưỡng giảm, dẫn đến bông không được nuôi nấng đầy đủ và bị khô.
2. Thiếu dinh dưỡng trung – vi lượng (nguyên nhân rất thường gặp khiến sầu riêng khô bông)
Rất nhiều vườn sầu riêng khô bông dù đã bón đủ NPK, nguyên nhân là thiếu trung – vi lượng, đặc biệt là:
- Bo (B): Giúp hình thành phấn hoa, tăng khả năng thụ phấn.
- Canxi (Ca): Giúp tế bào hoa chắc khỏe, hạn chế rụng hoa.
- Lân (P): Hỗ trợ mầm hoa phát triển đồng đều.
- Magie (Mg), Kẽm (Zn): Tham gia quá trình sinh lý của hoa.
Khi thiếu các chất này, bông sầu riêng thường yếu, nhỏ, dễ khô đầu bông và rụng sớm, dù bề ngoài cây vẫn xanh tốt.
3. Thời tiết bất lợi trong giai đoạn ra hoa
Thời tiết là yếu tố khách quan nhưng ảnh hưởng rất lớn đến hiện tượng sầu riêng khô bông:
- Nắng nóng gay gắt, gió khô: Làm hoa mất nước nhanh.
- Mưa trái mùa: Gây ẩm độ cao, bông dễ bị nấm bệnh.
- Chênh lệch nhiệt độ ngày – đêm lớn: Làm rối loạn sinh lý hoa.
Trong điều kiện thời tiết bất lợi, nếu không có biện pháp hỗ trợ, tỷ lệ khô bông sẽ tăng rất nhanh.
4. Sâu bệnh gây hại trực tiếp trên bông
Một số đối tượng thường gây hại trong giai đoạn hoa:
- Bọ trĩ chích hút làm khô đầu bông.
- Rệp sáp tấn công sẽ gây suy bông.
- Nấm tấn công sẽ gây thối bông, thối cuống bông.
- Sâu ăn bông sẽ khiến làm tổn thương mô hoa.
Nếu không phát hiện sớm, các đối tượng này sẽ khiến bông sầu riêng bị khô đen dẫn đến rụng hàng loạt.
5. Kỹ thuật chăm sóc chưa đúng
Một số sai lầm phổ biến của nhà vườn:
- Bón đạm cao trong giai đoạn hoa, làm hoa yếu.
- Phun thuốc nồng độ mạnh khi hoa đang nở.
- Để cây ra quá nhiều bông vượt khả năng nuôi dưỡng.
- Không tỉa bông yếu, bông dị dạng.
Những yếu tố này tưởng chừng sẽ nuôi dưỡng cây phát triển và không làm mất sức cây trong gia đoạn ra hoa. Tuy nhiên, những việc làm này vô tình khiến cây bị quá tải, dẫn đến khô bông và rụng hoa.
III. Hậu quả nghiêm trọng của sầu riêng khô bông
Nếu không xử lý kịp thời các vấn đề được đề cập ở trên, dẫn đến sầu riêng khô bông sẽ gây ra nhiều tác hại:
- Giảm mạnh tỷ lệ đậu trái.
- Năng suất thấp, thậm chí mất trắng vụ.
- Trái đậu không đều, kích thước nhỏ.
- Cây suy kiệt sau đợt hoa.
- Ảnh hưởng đến các đợt hoa tiếp theo.
- Tăng chi phí phân thuốc nhưng hiệu quả không cao.
IV. Giải pháp phòng và xử lý sầu riêng khô bông hiệu quả
1. Quản lý nước khoa học
- Duy trì độ ẩm đất ổn định trong suốt thời gian ra hoa.
- Không để cây khô hạn sau khi hoa nhú.
- Tránh tưới dồn nước mạnh khi hoa đang nở rộ.
- Đảm bảo hệ thống thoát nước tốt vào mùa mưa.
2. Bổ sung dinh dưỡng đúng – đủ – đúng thời điểm
- Trước ra hoa: tăng lân + kali.
- Giai đoạn hoa nhú – hoa nở: bổ sung Canxi – Bo – Magie.
- Hạn chế bón đạm cao.
- Ưu tiên phân bón lá, nồng độ thấp, dễ hấp thu.
3. Phòng trừ sâu bệnh chủ động
- Thăm vườn thường xuyên, kiểm tra bông.
- Ưu tiên thuốc sinh học, an toàn cho hoa.
- Phun phòng nấm khi thời tiết ẩm.
- Không phun thuốc mạnh vào thời điểm hoa nở rộ.
4. Điều tiết số lượng bông hợp lý
- Tỉa bỏ bông yếu, bông dị dạng.
- Không để cây ra quá nhiều bông cùng lúc.
- Giữ số lượng bông phù hợp với sức cây.
V. Kết luận
Sầu riêng khô bông là hiện tượng phổ biến nhưng hoàn toàn có thể phòng tránh và khắc phục nếu nhà vườn hiểu rõ nguyên nhân và áp dụng đúng kỹ thuật chăm sóc. Quản lý tốt nước tưới, dinh dưỡng, sâu bệnh và điều tiết bông hợp lý sẽ giúp hoa khỏe – đậu trái cao – năng suất ổn định. Chăm sóc đúng ngay từ giai đoạn ra hoa chính là chìa khóa để có một vụ sầu riêng trúng mùa, đạt giá trị kinh tế cao.
Xem thêm các bài viết kỹ thuật cây trồng tại đây
BIO AGROSA FERTILIZERS – KIẾN TẠO TƯƠNG LAI
Hãy theo dõi Fanpage Bio Agrosa Fertilizers để cập nhật nhanh những thông tin hữu ích về nông nghiệp.
English
